Lakiery i żywice

Lakiery (werniksy) mają ogromne znaczenie w malarstwie jako dodatek do spoiw oraz jako werniksy powłokowe (końcowe).
Lakiery są to roztwory żywic w różnych rozpuszczalnikach.
Rodzaje lakierów:

• olejne,
• terpentynowe,
• spirytusowe.

Zastosowanie:

• jako dodatki do spoiw malarskich, szczególnie laserunkowych;
• dodatek do emulsji (w spoiwach temperowych);
• jako cienka błonka izolująca warstwy malarskie (w temperze niderlandzkiej;
• jako werniks końcowy.

Lakier powłokowy powinien odpowiadać następującym warunkom:

1. Powinien chronić obraz od destrukcyjnych wpływów atmosferycznych (zanieczyszczenia, temperatura, wilgoć, gazy).
2. Powinien być zwarty i elastyczny, ażeby warstwa malarska mogła normalnie „pracować” w warunkach zmiennej temperatury i wilgotności powietrza.
3. Nie może zmniejszać elastyczności warstwy malarskiej i podobrazia.
4. Musi być bezbarwny i przeźroczysty.
5. Powinien łatwo rozprowadzać się w cienkiej warstwie.
6. Nie może tworzyć pęcherzyków.
7. Musi być łatwo usuwalny.
8. Nie może mieć zbyt dużego połysku.
9. Powinien zabezpieczać obraz przed urazami zewnętrznymi oraz zanieczyszczeniami.

Czasem werniks powłokowy bywa celowo podbarwiany.
Większość starych obrazów posiada warstwę pożółkłego lakieru.
Obrazy olejne wymagają werniksowania ze względu na rozkład i czernienie niektórych barwników czułych na działanie siarkowodoru (ołowiowe, miedziowe). Powłoka lakieru izoluje obraz od tych wpływów.
Ponieważ lakiery z czasem żółkną, należy je co pewien czas usuwać.
Aby usuwanie lakieru przebiegało bez szkody dla powierzchni obrazu, powinno się stosować żywice miękkie, takie jak domowa lub mastyks, rozpuszczone w wodnych olejkach.