Żywice

Żywice otrzymuje się z licznych gatunków drzew iglastych i liściastych przez utlenienie lub polimeryzację lotnych olei tych drzew. Są one ciałami niejednolitymi tak pod względem chemicznym jak i fizycznym. W stanie naturalnym są substancjami twardymi. Występują w postaci bryłek o różnych kształtach, wielkości i zabarwieniu oraz różnym stopniu przeźroczystości.
Żywice są nierozpuszczalne w wodzie, rozpuszczają się natomiast w olejach lotnych, w olejach schnących oraz w różnych rozpuszczalnikach organicznych.
Żywice w stanie stałym najczęściej posiadają budowę bezpostaciową i nie ulatniają się w normalnej temperaturze. W wyższych temperaturach stapiają się.
W zależności od stopnia twardości żywice dzielimy na:

• twarde,
• miękkie,
• średniotrwałe.

Do najtrwalszych należą bursztyn i kopale.

Kopale

Pochodzą z krajów tropikalnych (Indie, Afryka, Ameryka Południowa i Australia). Należą do żywic kwaśnych.

Kopal zanzibarski (wschodnia Afryka)

Pod względem twardości ustępuje tylko bursztynowi. Temperatura topnienia: 160 ÷ 360°C. Ma kształt płaskich bryłek o żółtym zabarwieniu oraz charakterystycznej, chropowatej powierzchni (tzw. „gęsia skórka”).
W przełomie szklisty, słabo zabarwiony.
Rozpuszcza się częściowo w spirytusie, acetonie, eterze, chloroformie i benzenie oraz w oleju rozmarynowym (działanie zmiękczające).

Mozambik

Kopal madagaskarski (wschodnioafrykański). Pod względem trwałości zbliżony do zanzibarskiego.

Kauri

Posiada wiele odmian. Zbierany jest w olbrzymich ilościach w Nowej Zelandii w postaci brył.
Temperatura topnienia 120 ÷ 180°C. Rozpuszcza się w alkoholu amylowym i w mieszaninie spirytusu z acetonem.
W chloroformie, acetonie, toluenie rozpuszcza się częściowo.

Manilla

Występuje w przeszło 50 odmianach rozpuszczonych w rozpuszczalnikach kombinowanych, takich jak spirytus z terpentyną, aceton z terpentyną.
Wszystkie odmiany rozpuszczają się w acetonie. Temperatura topnienia 112 ÷ 190°C.
Najtrwalsze są kopale afrykańskie. Azjatyckie są średniej twardości, australijskie są najmiększe.

Bursztyn

Żywica występująca w złożach ziemi. Główne złoża znajdują się u brzegów Bałtyku.
Kolor od jasnożółtego do ciemnobrązowego, przejrzysty lub mlecznomętny.
Gatunek szlachetny, tzw. „suecynit”, pochodzi z drzew Pinus suecinifera. Jest to najtwardsza żywica naturalna znana od czasów najdawniejszych i niezmiernie trudno rozpuszczalna.
Topi się w temperaturze 365 ÷ 380°C.
W spirytusie rozpuszcza się do 30%, w eterze do 20%, w chloroformie 25%.
Niewielkie ilości bursztynu dają się rozpuścić w wysokich temperaturach w oleju na gotowany lakier olejny, bardzo ciemny (prawie czarny).
Przez suchą destylację bursztynu w temperaturze 400°C przechodzi on w kalafonię bursztynową, która jest rozpuszczalna w ciepłych olejach.
Próby bezpośredniego rozpuszczania bursztynu udały się tylko częściowo.
Lakiery bursztynowe nie nadają się do werniksowania powierzchni obrazów, gdyż żółkną, tracą z czasem swoją przejrzystość i są trudne do usunięcia (twarde).
Na zimno bursztyn się nie rozpuszcza.
W przeciwieństwie do kopali, które głównie składają się z kwasów żywicznych, najważniejszą częścią składową bursztynu są złożone estry zawierające spirytusy i kwasy żywiczne.
Wszystkie kopale i bursztyn poddaje się suchej destylacji, a dopiero potem rozpuszcza się w oleju na gorąco lub w innych rozpuszczalnikach.