Olej zawiera wiele ciał obcych, obecność których może szkodliwie odbić się na procesie jego wysychania.
Do takich ciał należą:
- woda,
- śluz roślinny należący do ciał białkowych
- oraz sole mineralne.
Woda i ciała białkowe mogą występować w czystym i klarownym na pozór
oleju. Dopiero po dłuższym jego przechowywaniu osiadają na dnie
naczynia.
Istnieje kilka sposobów oczyszczania oleju:
1. Olej w zakrytych naczyniach stawia się na słońcu na okres dwóch lat.
Ciała białkowe i inne zanieczyszczenia osiadają na dnie i jednocześnie olej odbiela się na słońcu.
W celu wybielenia oleju, a jednocześnie zagęszczenia, wystawia się go
latem na słońce w płaskich, szerokich naczyniach na 2 ÷ 3 dni.
2. Przemywa się olej gorącą i zimną wodą, często ją zmieniając.
Przemywanie przeprowadza się w butlach przez potrząsanie nimi.
Woda usuwa z oleju ciała białkowe.
Dla lepszego oddzielenia wody od oleju dodaje się soli kuchennej.
Można też zamiast wody użyć śniegu.
W celu usunięcia wody można poddać olej bardzo niskiej temperaturze.
Woda zamarza i usuwa się ją poprzez filtrowanie oleju w temperaturze
0°C.
3. Sól kuchenna również dobrze oczyszcza olej (szczególnie z wody, gdyż jest higroskopijna i ściąga ją z oleju).
Dobrze jest zamiast samej soli robić mieszankę składającą się z 1 części soli i 10 części palonego gipsu.
Mieszankę tę uciera się z olejem i wprowadza do niego.
Olej z tą mieszanką odstawia się na kilka dni i potem zlewa się czysty olej z wierzchu.
Na dnie pozostaje mieszanka z zanieczyszczeniami.
4. Olej można też oczyszczać przecedzając go przez węgiel kostny.
5. Można również oczyszczać i odbielać olej za pomocą ziemi florydzkiej (filtrowanie).
6. Dość
prostym sposobem odbielania i oczyszczania oleju jest podgrzanie go do
temperatury 150 ÷ 300°C. Woda przy tym wyparowuje, ciała białkowe
ścinają się i osiadają na dnie naczynia, a ciała barwiące giną.
Olej taki ma zdolność lepszego i szybszego wysychania.
Trzeba jednak uważać, aby nie przegrzać oleju. Podgrzewanie należy
przerwać z chwilą, gdy przestaną pojawiać się na jego powierzchni
pęcherzyki i zaczyna silnie parować.
7. Można też odbielać olej przy pomocy lampy rtęciowej (promienie ultrafioletowe).
Olej zanieczyszczony nie jest pełnowartościowy, co odbija się na trwałości powłoki malarskiej.
Na ogół oczyszczanie oleju od zanieczyszczeń ma większą wagę niż
odbielanie, które następuje samorzutnie bezpośrednio na obrazie. Dzieje
się tak, ponieważ ciała barwiące występujące w oleju nie są trwałe
i szybko rozkładają się na świetle.